مرکز آموزشی درمانی حضرت فاطمه (س)

نام مبارک امام پنجم محمد بود. لقب آن حضرت «باقر» يا «باقرالعلوم» است. بدين جهت که درياي دانش را شکافت و اسرار علوم را آشکار ساخت. القاب ديگري مانند «شاکر» و «صابر» و «هادي» نيز براي آن حضرت ذکر کرده‌اند که هريک باز گوينده صفتي از آن امام بزرگوار بوده است.

کنيه امام  «ابوجعفر»  بود. مادرش فاطمه دختر امام حسن مجتبي (ع) است. بنابراين نسبت آن حضرت از طرف مادر به سبط اکبر حضرت امام حسن (ع) و از سوي پدر به امام حسين (ع) مي رسيد. پدرش حضرت سيدالساجدين امام زين العابدين، علي بن الحسين (ع) است.

تولد حضرت باقر (ع) در روز جمعه سوم ماه صفر سال 57هجري در مدينه اتفاق افتاد. در واقعه جانگداز کربلا همراه پدر و در کنار جدش حضرت سيد الشهدا کودکي بود که به چهارمين بهار زندگي‌اش نزديک مي شد.

دوران امامت امام محمد باقر (ع) از سال 95 هجري قمري سال درگذشت امام زين العابدين (ع)، آغاز شد و تا سال 114هجري قمري ادامه داشت.

در دوره امامت امام محمد باقر (ع) و فرزندش امام جعفر صادق (ع) مسائلي مانند انقراض امويان و بر سر کار آمدن عباسيان و پيدا شدن مشاجرات سياسي و ظهور سرداران و مدعياني مانند ابوسلمه خلال و ابومسلم خراساني و ديگران مطرح شد.

امام محمد باقر (ع) و پس از وي امام جعفر صادق (ع) از موقعيت مساعد روزگار سياسي، براي نشر تعليمات اصيل اسلامي و معارف حق بهره جستند و دانشگاه تشيع و علوم اسلامي را پايه ريزي نمودند.

اين امامان بزرگوار و بعد شاگردانشان وارثان و نگهبانان حقيقي تعليمات پيامبر (ص) و ناموس و قانون عدالت بودند. مي بايست به تربيت شاگرداني عالم و عامل و ياراني شايسته و فداکار دست مي‌زدند و فقه آل محمد (ص) را جمع و تدوين و تدريس مي‌کردند. به همين جهت محضر امام باقر (ع) مرکز علما و دانشمندان و راويان حديث و خطيبان و شاعران بنام بود.

امام باقر (ع) داراي خصال ستوده و مؤدب به آداب اسلامي بود. سيرت و صورتش ستوده بود. پيوسته لباس تميز و نو مي پوشيد و در کمال وقار و شکوه حرکت مي نمود.  

از آن حضرت مي پرسيدند: جدت لباس کهنه و کم ارزش مي پوشيد، تو چرا لباس فاخر بر تن مي‌کني؟ پاسخ مي داد: مقتضاي تقواي جدم و فرمانداري آن روز  که محرومان و فقرا و تهيدستان زياد بودند، چنان بود. من اگر آن لباس بپوشم در اين انقلاب افکار، نمي توانم تعظيم شعائر دين کنم.

امام پنجم مي‌خواست سنت‌هاي جدش رسول الله (ص) را عملا در بين مردم زنده کند و مکارم اخلاقي را به مردم تعليم دهد. در روزهاي گرم براي رسيدگي به مزارع و نخلستان‌ها بيرون مي رفت و با کارگران و کشاورزان بيل مي زد. ْنچه از محصول کشاورزي که با عرق جبين و کد يمين  به دست مي آورد، در راه خدا انفاق مي‌کرد. 

حضرت امام محمد باقر ( ع ) 19 سال و 10 ماه پس از شهادت پدر بزرگوارش حضرت امام زين العابدين (ع) زندگي کرد و در تمام اين مدت به انجام دادن وظايف خطير امامت، نشر و تبليغ فرهنگ اسلامي، تعليم شاگردان، رهبري اصحاب و مردم، اجرا کردن سنت‌هاي جد بزرگوارش در ميان خلق، متوجه کردن دستگاه غاصب حکومت به خط صحيح رهبري و راه نمودن به مردم در جهت شناخت رهبر واقعي و امام معصوم پرداخت.

سرانجام در هفتم ذي‌الحجه سال 114 هجري قمري در سن 57 سالگي در مدينه با توطئه هشام مسموم شد و چشم از جهان فروبست . پيکر مقدسشان را در قبرستان بقيع کنار پدر بزرگوارش  به خاک سپردند.